Bost minutuko ikastaroa: Hizkera sexistarik ez, Izaroren mezua eta Unai Iturriagaren zinta

Iturria: Jabier Oses Azurmendi
Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila

Euskara hobetzen

 

 

Hizkera sexistarik ez erabili

Gizon hitza gizonezko adierazteko erabiliko da. Bi sexuetako pertsonak izendatzeko, pertsonajende edo gizaki idatziko da. Oro har mintzatzeko, –lari eta –ri atzizkiak erabiliko dira, eta ez –gizon: esaterako, legelari, eta ez legegizon. Orobat jokatuko da genero marka duten beste atzizkiekin: gizon-emakumeez aritzeko, iruindar erabiliko da, eta ez iruinseme.

Tradiziorik gabeko hitzetan, –sa atzizkia ez da erabiliko: esaterako, aktore idatziko da, eta ez aktoresa*; dantzari, eta ez dantzarisa*.

Beste hizkuntzetatik itzultzeko orduan, kazetariak saiatu behar du egoki euskaratzeko informazioa biltzen.

Esaterako, jakin behar du childrenenfants edo hijos zer diren zehazki: seme-alabak, semeak edo alabak.

Informazio hori biltzea ezinezkoa bazaio, seme-alabak idatziko du, eta txikiak badira, haur eta ume ere erabil ditzake.

Modu berean jokatuko du euskaraz hitz elkartuak erabiltzen diren beste kasuetan ere: neska-mutikoakerrege-erreginakmaisu-maistrakjaun-andreakandre-gizonakneba-arrebak

BERRIAn ez da erabiliko estereotipo sexistei loturiko adjektiborik.

–      Angels Barcelo kazetari beltzarana

Familia loturen aipamen alferrikakorik ez da egingo. Albisteari estu loturiko datua baldin bada bakarrik aipatuko da ahaidetasuna edo harreman pertsonala. Dena dela, betiere izen-abizenak idatziz identifikatuko dira pertsonak, eta sekula ez familia lotura hutsekin.

–      Putin eta bere emaztea atzo iritsi ziren Parisera.

Albisteetako protagonistak aipatzeko, irizpide berak erabiliko dira beti, aipatua gizona izan zein emakumea izan. Hala, lehen aldian izen-abizenak idatziko dira, eta hortik aurrera, abizena bakarrik.

–      Gurrutxagak ere ale politak utzi zituen, Mendiluzek bezala, baina Maialenen eta Maiaren lana izan zen biribilena.

–      Gurrutxagak ere ale politak utzi zituen, Mendiluzek bezala, baina Lujanbioren eta Maiaren lana izan zen biribilena.

–      Guztira 13,5 milioi lagunek ikusi zuten Barbara Walters kazetariak Hillaryri eginiko elkarrizketa.

–      Guztira 13,5 milioi lagunek ikusi zuten Barbara Walters kazetariak Hillary Rodhman Clintoni eginiko elkarrizketa.

Emakumeez mintzatzean, ez dago zertan genero aldetik markatua den hitzik erabili, gizonei buruz ari garela pareko hitzik erabiltzen ez bada. Hala, gogoan izan gazte bat mutil bat nahiz neska bat izan daitekeela, eta abar.

–      Aitor Perez motz aritu zen, baina Alize Mendiburu andereak osatu zuen.

–      Aitor Perez motz aritu zen, baina Alize Mendiburuk () osatu zuen.

Berriako estilo liburutik jasota

EITBren estilo liburuak ere atal garrantzitsu bat eskaintzen dio Berdintasunari:

EITBko estilo liburua, 2020. 3. edizioa

Pasartea/Bideoa

Izarok Gaztea Saria jasotzean egindako aldarrikapen feminista, Maradona goraipatzearen inguruan.

Matxismoa, arrazakeria eta abar gai dekoguzenean inguruan, askotan tokatzen da maite dogun jendea seinalatzea, horiekin amaitzeko. Eta hori oso gogorra da, ze askotan dire gure anaiak, gure aitak, gure irakasleak, gustoko dekogun artista bat, edo hil berri den futbol jokalari bat. Edo gu geu, ez? Atzoko eguna izan zen nahiko gogorra, nik uste, nahiko tristea. Bueno, hemen zauzenetako batzuk, badakit behintzat, dezepzionatu gintuzuen twitterren bereziki, sareetan. Argi ikusi zan publikoak ze iritzi dekon, eta jai dekogula futbolari famatu batek bortxatu edo jotzen bagaitu.

Guk jarraituko dogu hemen irmo zuek seinalatzen, zuek zuen burua seinalatu arte. Baina jakin benetako dezentzia norbere burua seinalatzen auto-ikastean dagoela, besteok egin dogun moduen. Ze erantzukizuna norberarena da, lanketa hori egin behar da, oso oso garrantzitsua da. Horregatik, zuen usteen kontra, zuen legeen kontra, GORA BORROKA FEMINISTA!

Bideoa

https://twitter.com/IzaroAndres  Chromerekin ikusi

 

Zinta

Unai Iturriagaren zinta honek ezin hobeto islatzen du Izaroren mezua.

 

Agian hau ere gustatuko zaizu

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude