Eguraldi-aditzak ezagutzen


Iturria: Jabier Oses AzurmendiEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Artikulua Musika Euskara hobetzen Euskara hobetzen Eguraldi-aditzak Eguraldiaren eta eguratsaren egoera eta aldaketak adierazten dituzten hainbat aditz ditugu euskaraz. Hona zenbait: aldatu, altxatu, argitu, atertu, berotu, epeldu, freskatu, gautu, goibeldu, hormatu, hoztu, ilundu, jaso, laburtu, lainotu, lanbrotu, leitu, lurmendu, luzatu, zabaldu, zuritu… DU … Jarraitu irakurtzen Eguraldi-aditzak ezagutzen

Geroago edo beranduago?


Iturria: Jabier Oses AzurmendiEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Artikulua Bideoa Euskara hobetzen Euskara hobetzen Geroago edo beranduago?      -Euskara Batuaren Eskuliburuan hau aurkitu dugu: berandu(ago) ≠ gero(ago) Berandu eta gero bi gauza dira:  beranduk atzerapena adierazten du, goiz eta sasoiz hitzen kontrakoa. Jon berandu heldu da  gerok ‘beste zerbaiten ondoren’ adierazten du (ez du inolako zerikusirik puntualitatearekin … Jarraitu irakurtzen Geroago edo beranduago?

Ustekabea edo larritasuna adierazteko erabiltzen den hitza: Ene!


Iturria: Jabier Oses AzurmendiEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Bideoa Argazkia Euskara hobetzen Euskara hobetzen Gaurko hitza Ene! Ustekabea edo larritasuna adierazteko erabiltzen den hitza. ai ene. Ene!, nondik irten zara era horretan? Ene!, zer diozu? Ene!, asko dituk! Ene Jesus! Ene errukarria! Sinonimoak: interj. [ai]: ai, aiei, ene bada, atx Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia) Beste … Jarraitu irakurtzen Ustekabea edo larritasuna adierazteko erabiltzen den hitza: Ene!

Bost minutuko ikastaroa: “berdin izan”


Iturria: Jabier Oses AzurmendiEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Pasartea Artea Euskara hobetzen  Euskara hobetzen Berdin izan  Aditz erregimenari dagokionez, ‘berdin da’, ‘berdin zaio’, ‘berdin du’ eta ‘berdin dio’ erabiltzen dira, eta laurak dira egokiak. Berdin da nola ikasten dugun. Berdin zaio nola ikasten dugun. Berdin du nola ikasten dugun. Berdin dio … Jarraitu irakurtzen Bost minutuko ikastaroa: “berdin izan”

Hitzen ordena egokia erabiltzen duzu?


Iturria: Jabier Oses Azurmendi Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Pasartea Musika Euskara hobetzen Euskara hobetzen Hitzen ordena Euskal testuetako hitzen ordenaz eta esaldiaren egituraz jabetzeko izan daiteke gaurko ariketa. Alegia, gero eta gehiagotan entzuten ditugun esaldiak dira: “hau da ona”, “hau dago ondo”, “hau da handia”, “hau da hori”, eta abar. Ezin esango … Jarraitu irakurtzen Hitzen ordena egokia erabiltzen duzu?

Hitz hauek ez dira sinonimoak!


Iturria: Jabier Oses Azurmendi Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Pasartea Lehiaketa Euskara hobetzen Euskara hobetzen Ez dira sinonimoak  –urtebetetze ≠ urteurren Ez dira erabat sinonimoak. Oro har, ‘norbaiten jaiotegunaren urtemuga edo urteurrena’ adierazteko erabiltzen da urtebetetze hitza; bera da urteurren-motarik arruntena. Martaren urtebetetzea ospatzeko. Urtebetetze-eguna. Urteurren, berriz, ‘zerbaiten urtemuga, zerbait (gertaera edo) gogoangarri baten urteak betetzen … Jarraitu irakurtzen Hitz hauek ez dira sinonimoak!

Urederra, udan ezagutzeko leku ederra!


Iturria: Jabier Oses Azurmendi Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Artikulua Argazkia Euskara hobetzen Euskara hobetzen esan JOSKERA. Esan aditzak -(e)la menderagailuarekin eratzen du normalean perpaus osagarria: Etorriko dela esan zuen. Baina aditz ez-jokatuekin ere osatzen ditu perpaus osagarriak, ZER galderari erantzunez: -tzeko esan (= ‘agindua, eskaria’ aditzera emanez): Bost liburu ekartzeko esan behar diozu. –tzea esan (= ‘adiera, esanahia, aditzera ematea, izena ematea’ adieraziz):  Prozesu horri datuak berreskuratzea … Jarraitu irakurtzen Urederra, udan ezagutzeko leku ederra!

Bizidunak eta bizigabeak


Iturria: Jabier Oses AzurmendiEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Poesia eta abestia Argazkia Euskara hobetzen Euskara hobetzen Bizidunak eta bizigabeak   Ez dira berdin deklinatzen bizidunak eta bizigabeak. Gizakiari eta animaliei dagozkienetan erabiltzen dira bizidunekiko atzizkiak: -gan, –gandik, -gana, eta ez landareei eta naturari dagozkienetan. – LagunenGAN aurkitu dut kontsolamendua – Badut konfiantza … Jarraitu irakurtzen Bizidunak eta bizigabeak

“Gaur gauean” eta “bart” ez dira gauza bera!


Iturria: Jabier Oses Azurmendi Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Artikulua Marrazkia Euskara hobetzen Euskara hobetzen Bart Ikas dezagun gaurko ariketa honekin “gaur gauean” eta “bart” bereizten, ez baitira gauza bera! “Bart” hitzak igaro berri dugun gaua adierazten du, eta ez hemendik ordu batzuetara, gaurko eguna bukatzean, iritsiko den gaua. Beraz, “gaur gauean ondo lo egin dut” esaldiak … Jarraitu irakurtzen “Gaur gauean” eta “bart” ez dira gauza bera!

Iparraldeko hitz bat: “engaiatu”


Iturria: Jabier Oses Azurmendi Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Pasartea Bideoa Euskara hobetzen Euskara hobetzen Iparraldeko hitz bat, gero eta gehiagotan erabiltzen duguna:  engaiatu, engaia, engaiatzen ·                      1  da ad. (Ipar.) comprometer(se), implicar(se), involucrar(se) engaiatzen denak jakin behar du zertara engaiatzen den: quien se compromete ha de saber a qué ·                      2  da ad. (Ipar.) enrolar(se) engaiatu zen soldadu: … Jarraitu irakurtzen Iparraldeko hitz bat: “engaiatu”