“Gaur gauean” eta “bart” ez dira gauza bera!


Iturria: Jabier Oses Azurmendi Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Artikulua Marrazkia Euskara hobetzen Euskara hobetzen Bart Ikas dezagun gaurko ariketa honekin “gaur gauean” eta “bart” bereizten, ez baitira gauza bera! “Bart” hitzak igaro berri dugun gaua adierazten du, eta ez hemendik ordu batzuetara, gaurko eguna bukatzean, iritsiko den gaua. Beraz, “gaur gauean ondo lo egin dut” esaldiak … Jarraitu irakurtzen “Gaur gauean” eta “bart” ez dira gauza bera!

Iparraldeko hitz bat: “engaiatu”


Iturria: Jabier Oses Azurmendi Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Pasartea Bideoa Euskara hobetzen Euskara hobetzen Iparraldeko hitz bat, gero eta gehiagotan erabiltzen duguna:  engaiatu, engaia, engaiatzen ·                      1  da ad. (Ipar.) comprometer(se), implicar(se), involucrar(se) engaiatzen denak jakin behar du zertara engaiatzen den: quien se compromete ha de saber a qué ·                      2  da ad. (Ipar.) enrolar(se) engaiatu zen soldadu: … Jarraitu irakurtzen Iparraldeko hitz bat: “engaiatu”

“Inguru” hitzaren erabilera


Iturria: Jabier Oses Azurmendi Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Artikulua Musika Euskara hobetzen Euskara hobetzen inguru Besteak beste, zenbaki batek mugatzen duen izen-sintagma bati dagokiola, kopuru hori gutxi gorabeherakoa dela adierazteko erabiltzen da inguru hitza; artikulurik gabe erabiltzen da. Hau da egitura: <zenbatzailea + izena + inguru>. Orain (dela) hogeita hamar (bat) urte inguru joan zen hara. … Jarraitu irakurtzen “Inguru” hitzaren erabilera

JOATEN, JOANEZ, JOANDA


Iturria: Jabier Oses AzurmendiEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Artikulua Musika Euskara hobetzen Euskara hobetzen   JOATEN, JOANEZ, JOANDA      JOANDA erabiltzen bada, denbora azpimarratzen da (“joan eta gero”) JOANEZ erabiliz, ordea, modua (“nola?”): Plazatik eskuinera joanda, eliza ikusiko duzu. Plazatik eskuinera joaten, eliza ikusiko duzu. (okerra)  Kontuz! Azken forma horiek ez dute inoiz adierazten esaldi nagusian … Jarraitu irakurtzen JOATEN, JOANEZ, JOANDA

LAN EGIN, LO EGIN eta PARTE HARTU


Iturria: Jabier Oses AzurmendiEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Pasartea Artea Euskara hobetzen Euskara hobetzen   LAN EGIN, LO EGIN eta PARTE HARTU   Bi eratara erabiltzen dira aditz-lokuzio hauek:   a) Galdegaiak ez du ordena aldatzen (azpimarratu dugu galdegaia).    Itsasok, erdi sekretuan horrenbeste maite zuen emakumeak, gela   berean LO EGIN zuen.   … Jarraitu irakurtzen LAN EGIN, LO EGIN eta PARTE HARTU

Euskal lokuzioak: ur


Iturria: Jabier Oses AzurmendiEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Artikulua Euskararen Herri Hizkeren Atlasa Euskara hobetzen Euskara hobetzen Euskal lokuzioak: ur ez ur ez ardo ni chicha ni limonada, ni carne ni pescado ur handitan ibili manejarse en asuntos de envergadura, de mucha importancia, muy ambiciosos, de altos vuelos ura joan eta gero … Jarraitu irakurtzen Euskal lokuzioak: ur

Heriotza eta herioa


Iturria: Jabier Oses AzurmendiEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Pasartea Bideoa Euskara hobetzen Euskara hobetzen  HERIOTZA eta HERIOA bereiztu egiten dira. Herioa kodaina edo segarekin datorkiguna da. Heriotza, berriz, haren emaitza.  Herio(a)k eraman arte lanean jarraitzeko asmoa du. Heriotza tristea izan du, bakar-bakarrik eta pobrezian.  BIZIA GALDU, UTZI / KENDU. Erabilgarriak dira, bigarren mailako sinonimo moduan, … Jarraitu irakurtzen Heriotza eta herioa

Eskerrak etorri zareN / Eskerrak etorri zareLA


Iturria: Jabier Oses AzurmendiEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Artikulua Musika Euskara hobetzen Euskara hobetzen Eskerrak etorri zareN = Eskerrak etorri zareLA   Bi egiturak dira zuzenak, eta biek esanahi bera dute; nahiz eta, zenbaiten ustez, bata bestea baino egokiagoa izan. Izan ere, euskalkien arabera, -N atzizkiaren ordez, -NA, -NARI eta –LA … Jarraitu irakurtzen Eskerrak etorri zareN / Eskerrak etorri zareLA

Zenbakiak nola idatzi?


Iturria: Jabier Oses AzurmendiEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Artikulua Bideoa Euskara hobetzen Euskara hobetzen   Euskaltzaindiaren arauak    Zenbakiak   0 zero 20 hogei 2 bi (biga) 21 hogeita bat 5 bost (bortz) 25 hogeita bost 13 hamahiru 35 hogeita hamabost (hogeita hamabortz) 17 hamazazpi 70 hirurogeita hamar 18 hemezortzi (hamazortzi) 80 laurogei … Jarraitu irakurtzen Zenbakiak nola idatzi?

‘-AIN eta -AI’ aldaerak. Nola erabili?


Iturria: Jabier Oses AzurmendiEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila Euskara hobetzen Artikulua Txioa Euskara hobetzen Euskara hobetzen   Usain, arrain, zain   -ain eta -ai aldaerak dituzten hitzetan -ain formak erabili: arrain, usain, zain, (eta honen eratorriak diren artzain, atezain, diruzain, itzain, ertzain, gotzain e.a.), dohain, orain. Beste sail batekoa denez gero, mahai, eta ez mahain. … Jarraitu irakurtzen ‘-AIN eta -AI’ aldaerak. Nola erabili?