Tomatearen zapela

Iturria: Jabier Oses Azurmendi
Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila

Ez dira sinonimoak

hainbat ≠ zenbait

Ez dira sinonimoak. Alderatu behar izanez gero, honela dira: hainbat = asko, hainbeste; eta zenbait = batzuk.  

Beste zenbatzaile zehaztugabe ezagun batzuekin erkatuz gero, honela da gradazioa, askotik gutxira: 

asko/anitz (= makina batfranko, ugari)

→ hainbat 

→ zenbait / batzuk / gutxi batzuk / bat baino gehiago

 → gutxi.

Kasu-markak eranstean, batari zein besteari dagokion izena mugagabean jarri behar da:

 *Zenbait kideen iritzia (> Zenbait kideren iritzia).

Hala ere, mugagabe horrek badu salbuespenik:

nolakotasuna (hainbat adierako hitza, hainbat kilometroko auto-ilara) —34. araua

eta iraupena (hainbat urtean bizi izan nintzen Londresen) —110. araua— adierazten direnean. (→ zenbatzaileak eta nolakotasuna (ko/-takohiru kiloko haurra / lau hankako mahaia)→zenbatzaileak eta iraupena (hiru astean / hiru astetan))

Komunztadura singularrean nahiz pluralean egin dezakete: 

Zenbait/Hainbat emakumek hala ulertzen du/dute hori. ( zenbatzaileak eta komunztadura)

Euskara Batuaren Eskuliburua

Tomatearen zapela

Tomateak  (Lycopersicon esculentum) adina kontu sortzen duen lagunik ez dugu baratzean. Ameriketatik ekarria, Europako lurralde bero eta lehorretan hedatu zen eta hango jendearen migrazioarekin pixkanaka zabaldu. Baita guregana iritsi ere. Euskaldunek errezelo gorriz hartzen zuten kanpotik etorritakoek gatz ttantta bat bota eta, raka-raka, koskaka jaten zuten fruitu bigun urtsua. Eginda bai, saltsetan erraz etxekotu zen, baina gordinik gutxik jaten zuten. Gure etxean, amonak mordoa egiten zuen baratzean, baita saldu ere leka, piper eta urazekin batera, baina aitonak zahartu eta gero ikasi zuen gordinik jaten. Geuk ere, umetan, gordinik azukrea botata jan ohi genuen… Gerora ikasitakoa da olio-ozpinetakoa.  

Tomatea jaten ikastea ederki kostatu zaigu, baina orain amorratuak gara. Tomatea gordinik jaten ez duen oso lagun gutxi topatuko duzu. Eta makurrago dena, urte guztian nahi dugu. Euskal Herri hezea, ordea, ez da tomate tokia. Tomate urtea mirariaren hurrengoa da. Tomateak gauza bakarra eskatzen du: bero lehorra. Eta hori da hemen mirari! Ia-ia Otxandioko pikoaren parekoa da beheko aldeko lurretako tomatea.

Jakoba Errekondoren Bizi Baratzea blogetik jasoa.

 

Agorregiko Burdinola eta Errotak Museoa.

Aia. Gipuzkoa

Agorregiko multzoan burdinolak eta lau errota ikus daitezke, urtegi, presa eta ataparek osatzen duten azpiegiturarekin batera. Burdinola eta errotak martxan jartzerakoan, XVIII. mendeko ezagueraren araberako ur aprobetxamendua nolakoa zen erakusten da.

Multzo guztia ikusteko aukera dago, bai ura biltzeko urtegi, antapara eta ubideak, eta bai burdinolaren eta erroten eraikinak ere. Burdinola bi espaziotan banatua dago: ikaztegi edo biltegia, bata, eta lantegia, bestea, gabia, hauspoa eta labea dituena. Burdinolaren iguruan, errotak daude.

Ordutegia

·         Uztaila eta Iraila: larunbat, igande eta jaiegunetan zabaltzen da

·         Abuztua: ostegunetik igandera zabaltzen da. Abuztuaren 10an itxita, herriko jaiak direla eta.

Agian hau ere gustatuko zaizu

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude